Tarihî Gelibolu Yarımadası’nın doğal dokusunu koruyarak çağdaş bir görünüme kavuşması için OPET tarafından 2006’da başlatılan “Tarihe Saygı Projesi”, Çanakkale muharebelerinin geçtiği yarımada ve köylerde düzenleme, kalkınma ve rehabilitasyon çalışmalarını içeriyor. Alçıtepe, Seddülbahir, Bigalı, Kilitbahir, Kocadere, Behramlı, Küçük ve Büyük Anafarta köyleri ile Eceaabat ilçesi, proje kapsamında yeni bir çehreye kavuşturuldu. 

Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihî Alan Başkanlığı işbirliğinde uygulamaya konulan 57. Alay Şehitliği Yenileme Projesi ile, mekan şehitlerimize yakışır bir düzenlemeyle bölgeye tekrar kazandırıldı. Madam Erica, Yalova Şehitlikleri’nin yanısıra, Gelibolu Yarımadası’nın en büyük iki hastane şehitliğinden biri olan Akbaş Şehitliği de tarihimize kazandırıldı. 

Köy meydanları ve evlerin yüzlerinin yenilendiği projede modern satış reyonları oluşturuldu, köyler yeşillendirildi, mevcut müzeler yenilendi, müze olmayan köylere yeni müze ve kültür merkezleri yapıldı. Halk Eğitim Merkezleri işbirliği ile İngilizce, bilgisayar, pansiyonculuk, el sanatları, fotoğrafçılık ve kişisel gelişime yönelik eğitimlerin verildiği proje kapsamında Eceabat’a açıkhava müzesi niteliğinde bir park yapıldı. “Tarihe Saygı Parkı” adı verilen park, savaşın tüm detaylarını gösterecek şekilde donatıldı ve bölge ikliminden kaynaklanan eskime ve yıpranma nedeniyle her yıl yenilendi. “BoredPanda” isimli sanat-tasarım odaklı web sitesi tarafından derlenen, dünyanın her yerinden ilginç ve tasarım açıdan farklılık taşıyan heykellerin sıralandığı “Dünyanın En İlginç 25 Heykeli” listesinde OPET Tarihe Saygı Parkı’ndaki heykeller de yer alıyor. Bölgedeki yenileme çalışmaları kapsamında çağdaş bir görünüme kavuşan köy meydanları, müzeler, modern tuvaletler, yenilenen satış reyonları, bölge turizmini canlandırarak köy muhtarlıklarının gelirlerini de artırdı. 

Proje dahilinde 2012’de 16 derslikten oluşan “OPET Tarihe Saygı Ortaokulu” depreme dayanıklı bir biçimde yeniden inşa edildi. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi tarafından yapılan bir araştırmayla, projenin bütünsel olarak başarıya ulaştığını belgelendi; bölgede sosyal yaşam kalitesi yükseldi; kültürel yaşam zenginleşti; sosyal mekanlara estetik ve hijyenik özellikler kazandırıldı. 

OPET’in Tarihe Saygı Projesi yolculuğu, Bir Destandır Gelibolu adı ile kitap haline getirildi. Arzu Karamani Pekin tarafından kaleme alınan kitapta; proje kapsamında Alçıtepe, Seddülbahir, Bigalı, Kilitbahir, Kocadere, Behramlı, Küçük ve Büyük Anafarta köyleri ile Eceaabat ilçesindeki yenileme ve düzenleme çalışmalarının yanısıra 57. Alay Şehitliği, Akbaş Şehitliği, Tarihe Saygı Ortaokulu ve Çanakkale Şehitler Anıtı Mescidi’nde gerçekleştirilen düzenlemeler fotoğraflarla anlatıldı. 

Tarihe Saygı Projesi, 15. yılında özel bir dijital bir tur olan PİRİ ile işbirliğine taşındı. Şehirlerin dijital turlarla gezilmesine imkan veren yeni nesil bir rehber olan PİRİ aplikasyonuna, Gelibolu Yarımadası’ndan başlayan ve Troya’ya uzanan Tarihe Saygı rotası eklendi. Tarihe Saygı Projesi’ne özel olarak hazırlanan rotada projeyle ilintili 27 durak bulunuyor. Tüm duraklar opera sanatçısı ve oyuncu Cihan Ayhan’ın anlatımı ile dinleyicilere sunuluyor. Piri mobil uygulaması, Appstore ve Googleplay üzerinde ücretsiz olarak telefonlara indirilebiliyor. 

SON TROYALILAR DİYARI: ARKEOKÖY TEVFİKİYE 

OPET; tarihî, mitolojik, kültürel ve doğal güzellikleri ile öne çıkan ve Troya ören yerine en yakın yerleşim yeri olan Tevfikiye Köyü ve Çıplak Köyü’nü de 2 farklı konsept köye dönüştürdü. Çanakkale Valiliği ile 21 Kasım 2017 tarihinde imzalanan protokol ile başlayan proje kapsamında Tevfikiye Köyü, Troya dönemini yaşatan atmosferi, binaları, figürleri, tarihi ve mitolojik değerleri ile açıkhava müzesi niteliğinde arkeo-köy hâline getirildi. Proje kapsamında Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi öğretim üyeleri, Troya Kazı Başkanı Prof. Dr. Rüstem Aslan’ın bilimsel, Dr. Seyhan Boztepe’nin sanat-tasarım ve Deniz Erbaş’ın sanat tarihi danışmanlığı ile gerçekleştirilen çalışmalarla bir arkeoköy konsepti ortaya çıktı. Türkiye’de bir ilk olan arkeoköy ile, Tevfikiye’nin Troya dönemini yansıtan, destanlarla anılan ve ülkemizin sahip olduğu en önemli tarihî miraslardan biri olan Troya Antik Kenti’ne yapılan ziyaretler sırasında mola verilen, gezilen, hediyelik eşya alışverişinin yapılabileceği bir köy haline getirilmesi amaçlandı. 

Geniş Troya ovasına hakim noktada konumlanan ve Troya Meydanı olarak adlandırılan meydan seyir alanı olarak düzenlendi. Bu meydana Troya dönemi kahramanlarının (Sarpedon, Priamos, Paris, Helen, Hektor, Homeros, Akhilleus, Agememnon, Aias, Patroklos, Odysseus) büstleri konuldu. Köy meydanına Mustafa Kemal Atatürk ve Fatih Sultan Mehmet heykelleri yerleştirildi. Estetiği bozan görüntüler düzenlendi, evlerin etrafına çiçeklendirme ve ağaçlandırma yapıldı. 

OPET 2018 Troya Yılı kapsamında antik çağın tatlısı “Globi”yi de “Çanakkale Troya Tatlısı” adıyla bölgeye armağan etti. Çanakkale’deki restoran ve otellerin mönüsüne eklenecek tatlının reçetesi ve tarifi, düzenlenen atölye ile Şef Özlem Mekik tarafından Çanakkale’deki otel ve restoranların şefleriyle paylaşıldı. 

OPET’in Tevfikiye Köyü’nde gerçekleşen arkeo-köy projesi UNESCO ile uluslararası platforma taşındı. OPET Yönetim Kurulu Kurucu Üyesi Nurten Öztürk, Troya bölgesinde yer alan Tevfikiye köyünün geçirdiği değişimi UNESCO’nun Paris’teki merkezinde 15 Mart 2019 tarihinde düzenlenen konferansta anlattı. Türkiye’nin tanıtımı için büyük önem taşıyan bu konferansı UNESCO büyükelçileri, Fransız üniversitelerinden tarihçi, sosyolog ve akademisyenler, iş insanları, basın mensupları ve çok sayıda davetli izledi. 

OPET, Tevfikiye’nin ardından 2019’da Troya bölgesindeki bir başka noktada, Çıplak Köyü’nde de çalışmalara başladı. Troya Müzesi’nin hemen yanıbaşında yer alan Çıplak Köyü bir “etnoköy” haline getirildi. Proje, Anadolu geleneğinin kültür mirasını temsil eden tüm katmanlara dair ögeler, dokular ve öyküler barındıran Çıplak Köyü’nün bu etno-kültürel mirasını yansıtacak şekilde kurgulandı. Çıplak Köyü, tarihsel ve kültürel derinliğini ve zenginliğini yansıtan içeriklerle zenginleştirildi. Troya ve arkeolojinin doğuşu, 20. yüzyıl başı savaşlar dönemi ve cumhuriyetin izlerini taşıyan Çıplak Köyü’nde devam eden çalışmalar, Çanakkale’nin Türk ve Osmanlı tarihinden bir kesit olarak tasarlandı. Geleneksel tarım izlerinin hâlâ bulunabildiği Çıplak Köyü’nde ziyaretçilere köy tarihçesini özgün motiflerle aktaran bir yaşam alanı dizayn edildi. 

Çıplak Dede Türbesi, tarihî çeşme ve köy kahvesini içine alan köy meydanı, konsepte uygun olarak yeniden düzenlendi. Meydan düzenlemesinde Troya kazıları tarihi, Osmanlılardan günümüze Çıplak Köyü tarihi ve köyde uygulanan geleneksel tarım uygulamalarına dair özellikler ön plana çıkarıldı. 

Evlerin cepheleri ve bahçe duvarları boyanırken köy genelinde peyzaj çalışmaları uygulandı. Akasya, selvi, zakkum ve gülden oluşan toplam 2 bin 245 adet bitki dikimi yapıldı. Metruk halde bulunan bir köy evi, Troya kazılarının tarihini, buluntuları ve keşiflerle ilerleyen bir hikayeyi yansıtan “arkeoloji evi’ olarak düzenlendi. 

OPET YÖNETİM KURULU KURUCU ÜYESİ NURTEN ÖZTÜRK 

‘Tarihe Saygı Projesi bu topraklara saygı duruşumuzdur’

“Biz OPET olarak, kurulduğumuz 1992’den bu yana sosyal sorumluluk projelerimizi oluştururken ülkemizin ihtiyaçlarını gözetiyor ve başladığımız her projeyi canla başla yürütüyoruz. Ülkesini çok seven ve onun için çalışan bir akaryakıt dağıtım markası olarak ülkemize değer katmayı önemsiyoruz. Bu duygu ve düşüncelerle Temiz Tuvalet Kampanyası, Yeşil Yol Projesi, Örnek Köy Projesi, Trafik Dedektifleri ve Kadın Gücü gibi sosyal sorumluluk projelerimizi büyük bir heyecan ve özveriyle sürdürmeye devam ediyoruz. 2006’dan bu yana Çanakkale’de yaptığımız çalışmalarla bölgede büyük bir değişim oluşturduk. Önce Tarihe Saygı Projesi ile Gelibolu Yarımadası’ndaki köyleri ve Eceabat ilçesini rehabilite ederken, 2018 Troya Yılı ile birlikte Troya bölgesinde de çalışmalara başladık. Troya, Büyük İskender’den Julius Sezar’a, Fatih Sultan Mehmet’ten Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e dünyaya yön veren, tarihin seyrini değiştiren liderlere ilham vermiş bir bölge. Troya Ören Yeri’ne ve Troya Müzesi’ne gidenlerin yolu Arkeoköy Tevfikiye ve Etnoköy Çıplak’ın önünden geçiyor. Bu kadar önemli bir noktada yer alan bu köylerin Troya kültür turizminden hakettikleri payı alması ve geçmişten bugüne getirdikleri yerel ve tarihî özelliklerinin ön plana çıkması için arkeo-köy ve etno-köy konseptlerini oluşturduk. Tarihe Saygı Projesi, OPET’in bu topraklara bir saygı duruşudur. Aziz şehitlerimizi, gazilerimizi, cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarını rahmet, minnet ve şükranla anıyoruz”.