Dünya festivallerinden ödüllerle dönmüş, eleştirmen ve izleyicilerin beğenisini kazanmış, gerçek olaylara dayanan filmlerin de bulunduğu Filmekimi, zengin bir programla güz mevsimine tarihten not düşüyor.

İstanbul Kültür Sanat Vak­fı’nca düzenlenen ve 15. yı­lını doluran Filmekimi’nde bu sene 51 film var. Politik si­nemanın zirvesindeki Ken Loach’tan beyazperdenin ren­garenk delisi Pedro Almodo­var’a, İran sinemasının Os­car’lı yönetmeni Asghar Farhadi’den bağımsız Amerikan sinemasının harika çocuğu Jim Jarmusch’a kadar dramın, komedinin, korkunun, aksi­yonun en güzel örneklerini bu festivalde izlemek mümkün. Vizyonda veya televizyonda rastlamanızın neredeyse im­kansız olduğu bu filmler ara­sından seçim yapmak hem keyifli hem de zor olacak. O ne­denle, ilhamını veya konusunu gerçek olaylardan alan önemli filmlerden birkaçını tarihse­ver okurlarımız için seçtik.

Florence

Benim Güzel Çamaşırha­nem (My Beautiful Laundrette, 1985), Sensiz Olmaz (High Fidelity, 2000), Kraliçe (The Queen, 2006) gibi çok sevilen filmlerin İngiliz yö­netmeni Stephen Frears, son filminde ABD’li amatör opera şarkıcısı Florence Foster Jen­kins’in hayatını konu alıyor. Sesi berbat olmasına rağmen parasını vererek en büyük ha­yalini gerçekleştiren ve opera söylemeye başlayan Florence, sesiyle olmasa da tavırları ve tuhaflığıyla 1920’ler ve 30’ların en kült isimlerinden biri olmuştu. Ne mutlu ki bu eğlenceli filmin trajikomik karakterini, Oscar’a koşan Meryl Streep performansıyla izleyebileceğiz.

Meryl Streep, Florence rolüyle Oscar’ın yine en güçlü adaylarından biri. Gerçek Florence F. Jenkins evinde konuklarını sesiyle mest ederken, 1937 (altta).

Pycho Raman

Hindistan’ın gelmiş geçmiş en azılı seri katili olarak bilinen Raman Raghav’ın hayatından esinlenen yapım, festivalin en başarılı gerilim filmlerinden biri. 1960’larda Mumbai’de (o zamanki adıyla Bombay) onlarca kafa dağıttığı demir sopasıyla uzun süre terör estiren Raman 1968’de yakalanmış, fakat tüm zorlamalara rağmen konuşmamıştı. En sevdiği yemek olan körili tavuğun hatrına konuşmaya karar veren seri katil 41 cinayeti kabullenmişti; oysa kayıtlarda işlediği cinayetlerin tahmini sayısı bunun neredeyse iki katı. Son yıllarda çektiği filmlerle pek çok ödül kazanan Hintli yönetmen Anurag Kashyap’ın filmi ise bu hikayenin günümüze uyarlanmış hali.

Olli Mäki’nin En Mutlu Günü

Avrupa Amatör Boks Şampiyonası’nda (1959) altın madalya kazanarak ülkesinin haklı gururu, köyünün gözbebeği olan Olli Mäki’nin gerçek hikayesini anlatan film, diğer boks film­lerinden çok farklı. 1960’ta olimpiyat kadrosundan çıkarılan Olli, profesyonel boksa başlamış ve 1962’de Dünya Tüysiklet Şampiyonu Davey Moore ile ringe çıkarak hem kariyeri hem de Finlandiya boks tarihi açısından önemli bir fırsat yakalamıştı. Peki bu durum Olli’nin ne kadar umurundaydı? Hiç. Film, Olli’nin bu maça hazırlandığı ve aynı zamanda sırılsıklam aşık olduğu bu ‘mutlu’ dönemini anlatıyor. Film, Finlandiyalı genç yönetmen Juho Kuosmanen’in ikinci uzun metrajı.

Pastoral Amerika

Philip Roth’un Pulitzer ödüllü romanından sinemaya uyarlanan film, ünlü İskoçyalı oyuncu Ewan McGregor’un da ilk yönet­menlik denemesi. 20. yüzyılın en çalkantılı döneminde, 1960’lı yıllarda bir ailenin “Amerikan rüyası”nın çöküşünü anlatan roman, II. Dünya Savaşı sonrası Amerika’nın siyasal ve sosyal panoraması eşliğinde Vietnam Savaşı’ndan ’68 olaylarına, etnik sorunlardan Watergate Skandalı’na kadar yakın tarihteki önemli hadiseleri de teşrih masasına yatırıyor. Film uyarlamasında esas adamı da oy­nayan Ewan McGregor’un yönetmenliği için olumlu olduğu kadar, böylesine ağır ve kapsamlı bir senaryo için hafif kaldığı eleştirileri de var. Dönemin meraklıları için zevkli bir seyirlik olan filmde McG­regor’a Jennifer Connolly ve Dakota Fanning eşlik ediyor.

Beatles: Haftanın Sekiz Günü – Turne Yılları

Efsanevi grup The Beatles’ın 1962’de Liverpool, Cavern Club’ta ünlerinin ilk yayılmaya başladığı performanslarından 1966’da San Francisco, Candlestick Park’taki son konserlerine dek olan turne dönemini anlatan belgesel, Paul McCartney, Ringo Starr, Yoko Ono ve Olivia Harrison’ın katkılarıyla yapıldı. Belgeselin yönetmeni ise Apollo 13 (1995), Akıl Oyunları (A Beautiful Mind, 2001), Da Vinci Şifresi (The Da Vinci Code, 2006) filmleriyle tanıdığımız ve 10 yaşındayken Beatles sevdasına tutu­lan Ron Howard. Arşiv görüntüleri, söyleşiler ve çeşitli kaynak­lardan elde edilen kayıtlarla grubun 1000 günlük dünya turnesini anlatan belgesel, Beatles hayranlarını iki saati aşan bir zaman tüneline davet ediyor.

SERGİ

Doğumunun 174. yılında Sultan II. Abdülhamid

Sultan II. Abdülhamid, doğumunun 174. yılın­da Milli Saraylar koleksiyon­larında yer alan 225 parça tarihî obje ve Yıldız Sarayı’n­dan derlenen orijinal fotoğ­raflardan oluşan iki sergiyle anılıyor. İlk sergi Dolmabah­çe Sarayı Muayede Salonu’n­da gerçekleşiyor. Dönemin ihtişam ve zevkini yansıtan objelerin bulunduğu sergi üç ay süreyle gezilebilecek. Cemal Reşit Rey Konser Sa­lonu’nda kısa süreli olarak açılan 2. sergide ise Yıldız Fotoğraf Albümü’nden se­çilen 80 fotoğraf bulunuyor. Yıldız Sarayı Kütüphanesi’n­den alınan fotoğraflar, Sul­tan Abdülhamid’in emriyle 19. yüzyıl sonu – 20. yüzyıl başında çekilen yakla­şık 40 bin fotoğraftan oluşan koleksiyona ait.

Seyyahların gözünden Anadolu

19. yüzyılda Anadolu’yu anlatan özel bir ser­gi İzmir’de açıldı. Sergide, Fransa’daki büyük müze­lerden gelen çeşitli tablo ve dokümanlarla Doğu’yu an­lamak için yollara düşen Ba­tılı gezginlerin Anadolu’yu keşifleri ve bu keşiflerden sonra ortaya çıkan eserler ele alınıyor. Avrupa’yı etkisi altına alan oryantalist bakış açısına mesafeli bir yakla­şım sunan ve dönemin Ana­dolusu’nun sosyal ve kültü­rel yapısını gözler önüne se­ren sergi Doğu’nun gerçeğini göstermeyi amaçlıyor.

FESTİVAL

Her dilden, her renkten kareler

Kültürel bir şenlik havası içinde geçen, Türkiye’nin en kapsamlı uluslararası fotoğraf organizasyonu Fotoistanbul Fotoğraf Festivali üçüncü kez sanatseverlerle buluşuyor. Beşiktaş Belediyesi işbirliği ile gerçekleşen etkinlik kapsamında, Ekim ayı boyunca Türkiye’den ve dünyadan 60 sanatçının eserleri görülebilecek, 12 panel, 6 ustalarla sohbet toplantısı, 250’den fazla portfolyo değerlendirmesi ve kitap imza günleri düzenlenecek. Bu sene ayrıca ilk kez olarak açıkhava video gösterimleri gerçekleşecek.

SEMİNER

Çokkültürlü bir mutfak

Mutfak kültürü araştırmacısı ve yazarı Nilhan Aras, yüzyıllar boyunca birçok etnik ve dinî yapıyı barındırmış çokkültürlü bir şehrin, Di­yarbakır’ın mutfağını anlatıyor. Yaşa­dığımız topraklarda kaybolmaya yüz tutmuş yöre mutfakları konusunda uz­man olan Aras’ın, Mezopotamya kül­türünün özelliklerini taşıyan Diyarba­kır mutfağına dair kitabı da bulunuyor.