15 Temmuz 2016 darbe girişimi, gündelik siyasi çekişmelerin çok öte­sinde, Türkiye’deki de­mokrasinin geleceği ve demokratik kurumla­rın işleyişi üzerine te­mel, tarihî meseleleri gündeme taşıdı. Yakın tarihimizde büyük tahribat ve as­kerî vesayet anlamında adeta bir gelenek ya­ratmış olan darbe, bu defa ordu ve devlet içe­risinde titizlikle, gizli­likle örgütlenmiş, ulus­lararası destekli ve dinî bir yapılanma tarafın­dan gerçekleştirilmek istendi.

20. yüzyıldaki darbe veya muhtıra hadisele­rinde, ağır siyasi krize bağlı olarak, gerek yö­netimde gerekse sokak­ta meşruiyeti sarsılmış sivil idareler bulundu­ğu; darbecilerin de buna bağlı olarak halkın bü­yük çoğunluğunun hoş­nutsuzluğunu eylemle­rine bahane ettiği gö­rülmüştü. 15 Temmuz darbe girişimi ise her­hangi bir meşruiyet so­runu olmayan bir hükü­mete karşı, ordu, güven­lik, yargı kurumlarının hiyerarşik ve resmî ya­pısı içerisine yerleşmiş bir kesim tarafından yürütüldüğü gibi; toplu­mun farklı eğilimlerin­den ezici bir çoğunluk tarafından da baştan itibaren reddedildi.

Meşruiyeti zaten ol­madığı gibi temsil ka­biliyeti de bulunmayan bu girişimin failleri, si­lahsız insanların üzeri­ne ateş açarak, meclisi ve devlet kurumlarını bombalayarak, kısaca­sı bir terör havası ve korku yaratarak ülke idaresini ele geçirmeyi planladılar.

Cumhurbaşkanı Tay­yip Erdoğan’ın “diji­tal karşı müdahalesi”, sokağa çıkan vatan­daşların cesur direni­şi, ordunun ve güven­lik kuvvetlerinin önemli bir kısmının darbe gi­rişimine tutum alma­sı, siyasi partilerin et­kin ve anında muhale­feti, medyanın kararlı bir şekilde darbecilere karşı durması, 15 Tem­muz girişimini akamete uğrattı.

Gezi protestoların­dan sonra Türkiye’de son üç yıl içinde tarih bir kere daha yaşarken yazılıyordu. Bir tarih dergisi olarak 15 Tem­muz’u görmezden gele­mez, onu dostlar alış­verişte görsün yaklaşı­mıyla birkaç sayfayla geçiştiremezdik. Aynı Gezi’de olduğu gibi, yine bir “fevkalade nüsha”y­la, baştan aşağı sadece askerî darbelerin dünü ve bugününü konu alan bir özel sayıyla karşını­za çıkıyoruz.

“Yaşarken Yazılan Tarih II” sayısı, gelece­ğe not düşmek üzere ha­zırlandı. Darbeleri tari­he gömmüş, barış içinde yaşayan, farklılıkların zenginliğiyle yükselen, laik ve demokratik bir toplum özlemiyle…

DAKİKA DAKİKA ‘EN UZUN GECE’ VE SONRASI…

Türkiye 15 Temmuz’da tarihinin en uzun, en zor gecesini yaşadı. Bütün dünya nefesini tutarak askeri darbe girişiminin felaket filmini andıran dehşet verici görüntülerini izledi. Dakika dakika o tarihi gece ve sonrasında yaşananlar…

15 Temmuz’un sarsıcı bilançosu Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 30 Temmuz saat 21:40’ta yaptığı açıklamaya göre 15 Temmuz darbe girişiminde toplam 237 kişi hayatını kaybetti, 2.191 kişi yaralandı. Soruşturmalar kapsamında gözaltına alınanların sayısı 18.699, tutuklananların sayısı 10.137. 19 Temmuz’da yapılan resmi açıklamada 104 darbecinin öldürüldüğü duyurulmuştu. 31 Temmuz itibariyle kamu kurum ve kuruluşlarında işten çıkartılanların sayısı ise 70.000’e ulaşmış durumda.

15 TEMMUZ 2016

22:00

Bir grup asker Boğaziçi ve Fatih Sultan Mehmet köprülerini Anadolu’dan Avrupa’ya geçiş yönünde trafiğe kapattı. Savaş uçaklarının Ankara’da Cum­hurbaşkanlığı Sarayı, TBMM ve MİT’in üzerinde alçak uçuş yaptığı haberleri yayılıyor.

22:10

Ankara’da bir askeri helikopter MİT binası ve Genelkurmay’a ateş açtı. Kamu binaları önünde polis ve asker karşı karşıya geliyor.

22:15

Oran’daki TRT Genel Müdürlüğü binası askerlerce basıldı.

22:25

Genelkurmay karargâhından silah sesleri yükseldi, bina emniyet güç­leri tarafından ablukaya alınırken bölgeye ambülanslar sevk edildi. Bir helikopter binayı kuşatan polislerle civarda toplanan halkın üzerine ateş açtı.

22:00

22:30

Genelkurmay Başkanlığı hesabın­dan akredite gazetecilere gönde­rilen e-mail’de TSK’nın yönetime el koyduğu bildirildi.

22:35

İstanbul’da 1. Ordu’ya bağlı kuvvetler İstanbul Atatürk Hava­limanı’nın girişini zırhlı araçlarla kapattı. Askerler kontrol kulesine girdi. Ankara’da halk Kızılay mey­danında toplanmaya başlıyor.

22:40

Yenimahalle’deki MİT binasına yoğun saldırı. Süper Kobra heli­kopterlerin açtığı ateşe yerden karşılık veriliyor. Gölbaşı’ndaki Polis Özel Harekât binası iki F-16 tarafından bombalandı.

22:45

Başbakan Binali Yıldırım bağlan­dığı televizyon kanalında açıkladı: “Doğrusu bir kalkışma ihtimali üzerinde duruyoruz, bu girişime izin vermeyeceğiz…”.

22:50

Kadıköy’deki Moda Deniz Kulubü­nün bahçesine helikopterler indi, silah sesleri duyuluyor. Burada bir düğüne katılan Hava Kuvvet­leri Komutanı Abidin Ünal ve üst düzey bazı komutanlar helikopte­lere bindirilip götürüldü.

23:00

Sosyal medyada yoğun mesaj trafiği. Askeri hareketlenmenin teröre karşı önlem mi yoksa darbe girişimi mi olduğu tartışılıyor.

23:15

Başbakan Binali Yıldırım attığı tweet’te hadiseleri “kalkışma” diye nitelendirdi ve vatandaşları meydanlarda toplanmaya davet etti. Meclisteki tüm siyasi partiler darbe girişimini kınıyor.

23:20

İstanbul Bayrampaşa’daki Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğünün girişi zırhlı askeri araçlarla kapatıldı.

23:30

Televizyonlar Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar’ın darbeci as­kerler tarafından rehin alındığını duyuruyor.

23:45

TSK’nın resmi internet sitesinden yönetime el koyulduğu açıklandı. Taksim’e çıkan askerler meydanı kontrol altına alıyor.

23:47

İstanbul Kısıklı’da Recep Tayyip Erdoğan’ın evinin bulunduğu cadde trafiğe kapatıldı, özel ha­rekat polisleri Cumhurbaşkanının evinin önünde yoğun güvenlik önlemleri aldı.

00:00

Televizyonlarda “Askeri kal­kışma FETÖ mensubu bir grup subay tarafından yapılmaya çalışılmaktadır” haberleri. Bir grup asker Çankaya’da Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Daire Başkanlığı’na girmeye çalışıyor. Başka bir grup asker İstanbul AKP İl Başkanlığı binasına girdi.

16 TEMMUZ 2016

00:02

Askerlerin ele geçirdiği TRT’den TSK’nın yönetime el koyduğuna dair Yurtta Sulh Konseyi imzalı bir bildiri okundu. Cumhurbaşkanlığı kaynaklarınca, bildirinin korsan olduğu, itibar edilmemesi gerekti­ği açıklaması yapıldı.

00:15

İstanbul Emniyet Müdürlüğü önünde toplanmaya başlanan halkın üzerine bir askeri helikop­terden ateş açıldı.Vatan Caddesi TIR’larla kapatıldı. Emniyet’in üzerinde uçan helikopterler binanın önüne indi. Türksat, TRT yayınlarını kesti.

00:30

Ankara Emniyet Müdürlüğü dar­beciler tarafından bombalandı.

00:37

CNN Türk’e cep telefonuyla bağ­lanan Cumhurbaşkanı Erdoğan halkı milli iradeye sahip çıkmak için meydanlara inmeye çağırdı. Cuntacı askerler Aksaray Orduevi­nin önüne dokuz tank getirdi.

00:40

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıç­daroğlu “Bu ülke darbelerden çok çekmiştir, aynı şeylerin yaşanma­sını istemiyoruz” dedi. Bakırköy ve Küçükçekmece Cumhuriyet Başsavcılıkları kalkışmayı ger­çekleştirenlere karşı askeri darbe suçlamasıyla ilk soruşturmaları başlattı.

00:45

Marmaris’te bulunan Cumhur­başkanı Recep Tayyip Erdoğan bulunduğu otelden ışıkları söndü­rülmüş bir helikopterle ayrılarak Dalaman Havalimanı’na doğru yola çıktı. Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından Türkiye genelindeki 85.000 caminin imamına gönde­rilen SMS’ler üzerine camilerden ezan ve sala sesleri yükseliyor. Birçok kentte cami ve belediye hoparlörlerinden sokağa çıkma çağrısı yapılıyor.

00:48

ABD’den ilk açıklama. Beyaz Sa­ray Ulusal Güvenlik Sözcüsü Ned Price, Başkan Obama’nın darbe girişimi hakkında bilgilendirildiği­ni söyledi.

00:50

TRT yayınlarını kesen Türksat’ın Ankara’daki uydu istasyonuna helikopterlerle saldırı düzenlendi.

00:55

00:55

Vatandaşların Erdoğan’ın ve hükümet üyelerinin sokağa çıkma çağrısına uyduğu görül­dü, kalabalıklar AKP binaları önünde, hadiselerin gerçekleş­tiği noktalarda ve meydanlarda toplanmaya başladı. Halkın giriş kapısı önünde toplanması üzerine Atatürk Havalimanı önündeki askerler geri çekiliyor. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Süper Kobra helikopterler ve F-16’lar tarafın­dan vuruldu.

01:01

Milli Savunma Bakanı Fikri Işık, telefonla bağlandığı televizyon kanalında “Bu, TSK içindeki bir cun­tanın kalkışma girişimidir” dedi.

01:02

Cumhurbaşkanlığı külliyesinin üzerinde alçalan bir helikopter yapıyı uzun süre ağır makinalı silahlarla taradı. Yerden karşılık veriliyor.

01:09

Tekbir getiren bir grup Taksim’e doğru yürüyüşe geçti. Harbiye çevresinde silah sesleri yükse­liyor. Akreplerle Harbiye’den Taksim’e çıkan polisler meydanı kontrol eden askerlerlerle çatış­maya girdi.

01:10

1. Ordu Komutanı Ümit Güler, CNN Türk’e telefonla bağlana­rak darbecilerin küçük bir grubu temsil ettiğini, gerekli önlemleri aldıklarını açıkladı.

01:20

TSK İnternet sitesinden yapılan ikinci açıklamada sokağa çıkma yasağı ilan edildiği bildirildi.

01:36

TBMM genel kurul salonu açıldı. Parlamentoda grubu bulunan bütün partilerin milletvekilleri meclise geliyor. Meclis Başkanı İsmail Kahraman televizyonlara meclisin görev başında olduğunu açıkladı.

01:09

01:40

Boğaziçi Köprüsü’nü kapatan as­kerler, kendilerini protesto eden halkın üzerine ateş açtı. Ölenler ve yaralananlar oldu.

01:43

Harbiye’deki TRT İstanbul Rad­yosu darbeci askerlerce basıldı. Askerler ile polis arasında çatışma var.

01:44

Cumhurbaşkanı ve beraberinde­kiler THY’nin uçuş kodlarından birini kullanan ATA uçağıyla Dala­man’dan Atatürk Havalimanı’na doğru hareket etti.

01:45

Bağcılar’daki Topkule askeri kışla­sındaki asker ile polis çatıştı.

02:00

Cuntacılara karşı ilk gözaltılar başladı. Darbecilere ait bir heli­kopter girişimi bastırmaya çalışan F-16’lar tarafından düşürüldü.

02:01

TRT İstanbul Radyosu önüne iki helikopter indi. Duraklayan çatış­malar yeniden şiddetlendi.

02:08

Ak Parti Genel Merkezi önünde toplanan halkın üzerine helikop­terlerden ateş açıldı.

02:20

Gölbaşı’ndaki Özel Harekat Daire Başkanlığı’na hava saldırısı. 17 polis hayatını kaybetti (Daha sonra bu rakam 47’ye çıkacak). Ankara Emniyet Müdürlüğü’nü de vuran bir helipter Gölbaşı’nda düşürüldü.

02:22

Cumhurbaşkanlığı külliyesine gir­meye çalışan üçü rütbeli 13 asker gözaltına alındı.

02:35

TBMM, savaş uçakları tarafından bombalandı. Binada büyük hasar var.

02:44

Genelkurmay binası önüne bir askeri helikopter indi, bir patlama oldu.

02:50

Cumhurbaşkanının uçağı Atatürk Havalimanı’na indi.

02:53

Unkapanı Köprüsü’nde ilerleyen askeri araçlar halk ve iş makinaları tarafından durduruldu.

02:55

İstanbul Büyükşehir Belediyesi binası çevresinde yoğun silahlı çatışmalar yaşanıyor.

02:57

Beşiktaş’taki başbakanlık ofisini ele geçirmeye çalışan askerlere polis silahla karşılık verdi.

03:00

TRT normal yayın akışına döndü. TRT Genel Müdürlüğü binasını basan askerler gözaltına alındı. TBMM binasına yaklaşan bir helikopter yaylım ateş açıyor. ABD, AB ve NATO’dan Türkiye’de­ki demokratik kurumlara saygı çağrıları geliyor.

03:06

Cumhurbaşkanı’nın Marmaris’te konakladığı otele ikinci saldırı düzenlendi. Binanın içine giren komandolar oda oda Erdoğan’ı ararken çatışmalar yaşandı, korumalardan yaralananlar ve ölenler var.

03:10

TBMM ikinci kez yoğun bir bom­bardımana maruz kaldı. Başbakan Yıldırım, Ankara semalarının hava trafiğine kapatıldığın, uçuş yapan bütün askeri araçların füzeyle vurulacağını açıkladı.

02.44

03:16

Cuntacı askerler Kadıköy’deki Türk Telekom binasına girdi. Meclis’te olağanüstü toplanan milletvekileri binada oluşan hasarı belgeleyen ilk görüntüleri yolluyor. Yayınlara telefonla bağlanan milletvekilleri, sığınakta bulunduklarını bildiriyor.

03:20

Anadolu Ajansı, AKP’nin reklam­cısı Erol Olçak ve 16 yaşındaki oğlunun Boğaziçi Köprüsü’nde açılan ateş sonunda hayatlarını kaybettiğini duyurdu.

03:25

Doğan TV Center darbeci askerler tarafından basıldı. CNN Türk ekranlarına boş stüdyo görüntüsü veriliyor. Açık bırakılan mikrofon­dan binanın içindeki tartışmalar ve arbede sesleri duyuluyor.

03:30

Recep Tayyip Erdoğan yaptığı basın açıklamasında Marma­ris’te kaldığı otelin kendisinin ayrılışından 20 dakika sonra saldırıya uğradığını duyurdu. TBMM bir kez daha havadan bombalanıyor.

03:45

Ankara Emniyet Müdürlüğü bir F-16’nın hedefi oldu, bina ağır tah­ribata uğradı.

03:55

Beştepe üzerinde alçalan bir heli­koptere saraydan ateş açıldı.

04:00

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı FETÖ/PDY bağlantılı yargı ve ordu mensupları hakkında gözaltı kararı verdi. Digitürk yayınları darbe girişimcileri tarafından durduruldu.

04:07

Cumhurbaşkanı Erdoğan Atatürk Havalimanı’nda kendisini kar­şılayan vatandaşlara konuşma yapıyor: “Milletin üzerinde hiçbir güç yoktur”.

04:20

Askerler Hürriyet binasını ele geçirdi. Halkın ve polisin müdaha­lesiyle darbecilerden arındırılan CNN Türk televizyonu yeniden yayına başladı. Kanal yetkilileri baskın ve kurtarılma anlarını anlatıyor.

04:42

Marmaris’teki otele üçüncü saldırı. Deniz tarafından yaklaşan bir askeri helikopter binayı taradı. Helikopterlerden inen yüzleri maskeli ve ağır silahlı komandolar oteli ablukaya aldı. Çıkan çatış­mada beş polis yaralandı.

05:00

A.A., Genelkurmay binasını kuşa­tan polislerin içerdeki darbecilere “teslim olun” çağrısı yaptığı bilgi­sini geçti. Cumhubaşkanlığından açıklama: “Tehlike henüz geçmiş değil. Millet sokaklarda olduğu müddetçe darbeci hainler bu aziz millete diz çöktüremeyecek”.

05:15

Hürriyet binası kurtarıldı, askerler gözaltına alındı. Atatürk Havalima­nı’ndaki tüm askerler dışarı çıkartı­larak müsadere altına alınıyor.

05:20

Boğaziçi Köprüsü’nde konuşlanan tanktan halkın üzerine top atışı yapıldı.

05:30

İstanbul’daki Çengelköy polis karakolunu ele geçirmek isteyen askerlere polis ateşle karşılık verdi.

05:45

Harbiye’deki TRT İstanbul Radyo­su’nu ele geçiren askerler teslim oldu.

06:00

Gölbaşı Cumhuriyet Başsavcılı­ğı Özel Harekat Merkezi’ndeki olayların kontrol altına alındığını, darbe girişimiyle ilgili soruşturma başlatıldığını açıkladı. Atatürk Ha­valimanı uçuşlara açıldı. İstanbul Boğazı deniz ulaşımına kapatıldı.

06:30

Türksat’ı bombalayan askeri heli­kopter Gölbaşı’nda düşürüldü.

06:40

Beştepe’deki Jandarma Genel Ko­mutanlığı bir F-16 tarafından vu­ruldu. Ankara Emniyet Müdürlüğü bir hava saldırısına daha uğradı.

03:55

06:43

Cumhurbaşkanlığı külliyesi yakın­larına iki bomba daha atıldı.

06:50

Başbakan Binali Yıldırım, Genel­kurmay Başkanlığına 1. Ordu Ko­mutanı Orgeneral Ümit Dündar’ın vekaleten atandığını bildirdi.

07:00

Cumhurbaşkanlığı külliyesi yakınındaki Jandarma Genel Komutanlığı’nın bulunduğu kavşakta sivil halkın üzerine askeri uçaktan bomba atıldı. İçişleri Bakanlığı, FETÖ mensubu 336 kişinin gözaltına alındığını açıklandı.

07:10

İstanbul Türk Telekom santralin­deki askerler teslim oldu.

07:15

Boğaziçi Köprüsü’nde saatler süren bir operasyondan sonra askerler teslim oldu. Sivil halk as­kerlere linç girişiminde bulundu. Olayları görüntüleyen Hürriyet gazetesi fotomuhabiri Selçuk Şa­miloğlu, öfkeli kalabalığın elinden son anda kurtarıldı.

07:35

Etimesgut’taki Zırhlı Birlikler Okulu ve Eğitim Tümen Komutan­lığı’nda, darbe girişimine katılan askerler, yerleşkedeki diğer asker­ler tarafından polise teslim edildi. Askerler polis araçlarına rütbeleri sökülerek bindiriliyor. Türkiye genelinde 754 TSK mensubunun gözaltına alındığı açıklandı.

07:41

Genelkurmay binasından dışarıya çıkartılan tank, barikat görevi gören kamyonlara ateş açıyor.

07:50

Özel harekât polisleri Kuleli Aske­ri Lisesi’ne operasyon düzenledi. İçerdeki öğrenci ve subaylara “teslim ol” çağrısı yapılıyor. Beş general ve 29 albay İçişleri Bakanı Efkan Ala tarafından görevden uzaklaştırıldı.

08:00

Cep telefonlarına “Tüm halkı­mızı milli iradeye, demokrasiye sahip çıkmak üzere meydanlara bekliyoruz. Türkiye Cumhuriyet Devleti imzalı” SMS mesajları gönderiliyor.

08:16

Boğaziçi Köprüsü kısmen trafiğe açıldı.

08:32

Asker, darbe girişiminin yönetil­diği Ankara Akıncı 4. Ana Jet Üs Komutanlığına operasyon düzen­leyerek Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar’ı kurtardı.

08:40

Emniyet özel harekât polisleri Jandarma Genel Komutanlığı’nı darbecilerin elinden geri aldı, 200 asker gözaltına alındı.

09:40

Genelkurmay Başkanlığı’ndan çıkan 200’e yakın silahsız er ve erbaş polislere teslim oldu.

09:47

Türkiye genelinde FETÖ üyesi olduğu öne sürülen 1563 kişi gözaltına alındı.

09:56

Fatih Sultan Mehmet Köprüsü trafiğe açıldı.

10:07

Genelkurmay Başkanlığı’ndan çı­kan 700 silahsız er ve erbaş polise teslim oluyor.

Bu görsel boş bir alt niteliğe sahip; dosya adı image-577-869x1024.png
07:35

10:15

Bingöl 49. Komando Tugay Komu­tanı Tuğgeneral Yunus Kotaman ile Bolu 2. Komando Tugay Komu­tanı Tuğgeneral İsmail Güneşer gözaltına alındı.

10:22

Marmaris’teki otele saldırı düzen­leyen askerler darbe girişiminin başarısız olduğunun anlaşılması üzere bölgeden uzaklaşarak kayıplara karıştı.

10:35

Genelkurmay Başkanlığı’nda darbe girişimine katılmadıkları için elleri bağlı olarak odalarda tu­tulan subay ve assubaylar serbest bırakılarak binadan tahliye edildi.

10:39

Binali Yıldırım, Genelkurmay Başkanı Hulusi Akar’ın sağ kur­tarıldığını ve görevinin başında olduğunu açıkladı.

11:00

Kuleli Askeri Lisesi’ne öğrencile­rin Çengelköy Karakolu baskınına katıldıkları şüphesiyle operasyon yapılıyor. Sahil Güvenlik Komu­tanı Tümamiral Hakan Üstem görevden alındı.

11:01

Genelkurmay Başkanı Vekili Orgeneral Ümit Dündar, darbe girişiminin önlendiğini bildirdi.

11:27

Genelkurmay karargâhında bulunan darbeci askerler teslim olmak için müzakere talebinde bulundu.

12:00

Jandarma Genel Komutanlığı bina­sına operasyon düzenlendi. Bina­dan dumanlar yükseliyor. 200 kadar darbeci asker gözaltına alındı.

12:57

Başbakan Binali Yıldırım Çankaya Köşkü’nde kameraların karşısına geçerek kalkışmanın bastırıldığını ve ilk bilançoyu açıkladı: “Toplam 161 şehidimiz, 1.440 yaralımız vardır. Şu ana kadar 2.839 asker gözaltına alınmıştır. Aralarında yüksek rütbeliler de mevcuttur”.

20:00

13:30

Darbeye kalkışan sekiz subay ve astsubayın helikopterle Yuna­nistan’a kaçtığı bildirildi. Türkiye iadelerini talep ediyor.

14:37

HSYK Genel Kurulu, Ankara Cum­huriyet Başsavcılığı’nın gözaltı kararı doğrultusunda beş HSYK üyesinin üyeliğinin düşürülmesine karar verdi. HSYK 2. Dairesi, 2.745 hakimi açığa aldı.

16:08

Yüksek yargıya operasyon. Daha önce gözaltına alınan 15 Danıştay üyesinden sonra 140 Yargıtay, 48 Danıştay üyesi hakkında gözaltı kararı verildi. 11 Yargıtay ve dört HSYK üyesi gözaltına alındı.

17:00

Meclis Genel Kurulu İsmail Kah­raman’ın başkanlığında olağa­nüstü toplandı. Başbakan Binali Yıldırım, siyasi partilere, medya organlarına, halka ve polise darbeye direndikleri için teşekkür ettiği konuşmasının başında İstik­lal Marşı’nın on kıtasını okudu.

18:10

2. Ordu Komutanı Orgeneral Adem Huduti ile 2. Ordu Kurmay Başkanı ve Malatya Garnizon Ko­mutanı Tümgeneral Avni Angun gözaltına alındı.

18:15

YAŞ üyesi ve eski Hava kuvvetleri Komutanı Orgeneral Akın Öztürk, 4’üncü Ana Jet Üs Komutanlığı’n­da gözaltına alındı.

19:30

Anayasa Mahkemesi üyesi Alpars­lan Altan evinde yapılan arama­dan sonra gözaltına alındı.

20:00

Ankara 4. Ana Jet Üssü’ndeki operasyon tamamlandı. 67 asker daha teslim oldu.

20:30

Recep Tayyip Erdoğan Kısık­lı’da halka yaptığı konuşmada “ABD’ye sesleniyorum, Pennsyl­vania’daki bu zatı teslim edin” dedi.

20:45

4. Ana Jet Üssü’nde alıkonulan Jandarma Genel Komutanı Orge­neral Galip Mendi’nin kurtarıldığı ve görevinin başına döndüğü açıklandı.

21:10

Anayasa Mahkemesi üyesi Erdal Tercan’ın gözaltına alındığı bil­dirildi.

22:00

Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, tüm ağırceza başsavcılıklarına yazdığı yazıda 2.745 hakim ve savcının gözaltına alınmasını ve haklarında soruşturma başlatıl­masını istedi.

23:05

Cumhurbaşkanı Erdoğan muha­lefet liderleri Kemal Kılıçdaroğlu ve Devlet Bahçeli’yi telefonla arayarak, darbeye karşı durdukları için teşekkür etti.

23:40

Recep Tayyip Erdoğan, Çipras ile yaptığı telefon görüşmesinde Yunanistan’dan sığınma talebinde bulunan sekiz darbeci askerin iade edilmesini istedi. Çipras, Türki­ye’de seçilmiş hükümetin yanında oldukların belirtti.

17 TEMMUZ 2016

00:30

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, Meclis Başkanı İsmail Kahraman, CHP lideri Kemal Kılıçdaroğlu ve MHP lideri Devlet Bahçeli’yi ara­yarak “dik duruşları” nedeniyle teşekkürlerini iletti.

01:00

Cumhurbaşkanı ve hükümet yetkililerinin darbe tehlikesi­nin devam ettiği gerekçesiyle yaptıkları “demokrasi nöbeti” çağrılarına vatandaşlar Türkiye genelinde meydanları doldurarak cevap veriyor.

01:00

01:30

TSK’da, İçişleri Bakanlığı’nda ve yargıda açığa almalar, yakala­malar, gözaltılar bütün hızıyla sürüyor.

10:00

Helikopterle Yunanistan’ın Dedeağaç şehrine kaçan sekiz asker savcı karşısına çıkarıldı. Helikopter, Türkiye’ye geri getiriliyor.

11:30

Kara Kuvvetleri Komutanı Salih Zeki Çolak’ın akıbeti hâlâ meçhul.

13:15

Adalet Bakanı Bekir Bozdağ: Şimdiye kadar 6.000 kişi gözaltına alındı. Yasal süreç devam edecek.

13:30

Rusya Devlet Başkanı Putin, Erdoğan’ı arayarak seçilmiş hükümetin yanında olduklarını belirtti.

15:00

Darbe girişiminin çöktüğünü dile getiren Başbakan Yıldırım, “de­mokrasi nöbeti” çağrısını yineledi. Halkı sakin olmaya ve meydanları demokrasi şöleni havasında dol­durmaya davet etti.

16:03

Başbakan Yardımcısı Numan Kurtulmuş: “Bu darbe girişimi ordunun tamamına mal edilemez, vatandaşlarımız bu oyuna gelme­melidir”.

17:25

Cuma gecesi nerede olduğu bilin­meyen Kara Kuvvetleri Komutanı Salih Zeki Çolak, Ankara Kocatepe Camii’nde düzenlenen cenaze törenine Genelkurmay Başkanı ve diğer kuvvet komutanlarıyla birlikte katıldı.

17:30

Cumhurbaşkanlığı başyaveri Albay Ali Yazıcı tutuklandı, diğer yaverler gözaltında.

18:40

Konya 3. Ana Jet Üssü’nde ope­rasyon. Üs komutanı ve yedi asker gözaltına alındı.

19:25

Cumhurbaşkanı Erdoğan: “Mey­danları boş bırakmayacağız, Cumaya kadar alanlardayız”.

19:45

Özel harekat polisleri, darbe gecesi cuntacılara destek verdiği gerekçesiyle gözaltına almak istedikleri Sabiha Gökçen Ha­valimanı’nda görevli askerler dire­nince havaya ateş açtı. Askerler gözaltında..

22:00

AKP Başkan Yardımcısı Şaban Diş­li’nin kardeşi Tümgeneral Mehmet Dişli gözaltına alındı.

23:00

Geniş halk kitleleri Türkiye ge­nelinde meydanları doldurmaya devam ediyor.

18 TEMMUZ 2016

17:30

01:14

Recep Tayyip Erdoğan, Kısıklı’da halka yaptığı konuşmada “İdam isteriz” sloganlarına “Eğer Meclis önüme böyle bir karar getirirse, ben bunu onaylarım” cevabını verdi. Hükümetin önemli bir hazır­lık içerisinde olduğunu ifade eden Cumhurbaşkanı, Çarşamba günü halka bir “müjde” açıklayacakla­rını belirtti.

11:30

TMSF Bank Asya’nın faaliyet­lerini geçici olarak durduğunu açıkladı.

12:00

İçişleri Bakanlığında büyük temizlik: 8.777 personel görevden alındı.

12:45

AB’den ve ABD’den on dakika arayla Türkiye’ye anayasal düzene uyma, demokrasi ve insan hakları­na saygı gösterme çağırısı yapıldı.

13:47

Emniyet, vatandaşları sosyal medyada darbe girişimini destek­leyenleri ihbar etmeye çağırdı, bu amaçla oluşturduğu mail adresle­rini paylaştı.

14:40

Maliye Bakanlığında 1.500 kişi açığa alındı.

15:40

Kamu görevlilerinin yurtdışına çıkışı durduruldu.

16:25

Yurt genelinde tüm memurların yıllık izinleri askıya alındı.

19:00

Haklarında gözaltı kararı alınan hakim ve savcı sayısı 2. 854’e ulaştı.

19:30

Milli Savunma Bakanı Fikri Işık, Özel Kalem Müdürü Kurmay Albay Gök’ün darbeci olduğu şüphesiyle gözaltına alınmasının ardından bu göreve Ahmet Ak­yol’u atadı. Akyol, bakanlığın ilk sivil özel kalem müdürü oldu.

20:50

Erdoğan CNN International’a ver­diği röportajda yineledi: “TBMM idam cezasını getirirse onay veririm.”

21:15

Akın Öztürk’ün de aralarında bu­lunduğu 26 general tutuklandı.

23:00

Donanma Komutanlığı Gölcük Deniz Üssünde arama yapılıyor.

23:30

Recep Tayyip Erdoğan: “ABD Gü­len’i iade etmek zorundadır”.

19 TEMMUZ 2016

21:15

08:45

Derecelendirme kuruluşu Mo­ody’s, Türkiye’nin kredi notunu in­celemeye aldı, Ekonomik büyüme beklentisini %3’e indirdi.

09:30

Gezi sürecinin İstanbul Valisi Hü­seyin Avni Mutlu, merkez valiliği görevinden uzaklaştırıldı.

11:00

MHP Genel Başkanı Devlet Bah­çeli partisinin grup toplantısında “AKP hazırsa idama biz de varız.” dedi

11:32

The Times: “14 Türk savaş gemisi kayıp. Donanma Komutanı Ora­miral Veysel Kösele’den Cuma gününden beri haber alınamıyor”.

12:15

Başbakan Yıldırım: “Gündüz işimi­ze gücümüze, akşam demokrasi nöbetine devam”.

13:00

Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komisyonu üyesi Zeid Ra’ad Al Hussein, darbe girişimi sonrası gözaltına alınanların cezaevi koşullarının bağımsız gözlemciler tarafından tespit edilmesi için çağrı yaptı. İdam cezasının yeniden getirilmesinin “yanlış yönde atılacak büyük bir adım” olacağını belirtti.

23:45

13:20

Erdoğan’ın yaveri Yarbay Erkan Kıvrak gözaltında. 257 başbakan­lık çalışanı görevden uzaklaştırıl­dı. Kuzey Deniz Saha Komutanlı­ğı’nda arama yapılıyor.

13:40

Genelkurmay Başkanlığı’ndan açıklama: “Darbe girişimi ihtimali MİT tarafından saat 16:00’da haber verildi”.

14:30

Diyanet İşleri Başkanlığı öldürülen darbecilere din hizmeti verilme­yeceğini duyurdu.

16:20

Milli Eğitim Bakanlığı’nda 15.200 personel açığa alındı.

16:45

Uluslararası Af Örgütü, Türkiye’de insan haklarının tehlikede olduğu­nu duyurdu.

16:50

YÖK, 1.577 dekanın istifasını istedi.

17:45

Dolar 3 lirayı geçti.

18:00

Özel okullarda görev yapan 21.000 öğretmenin lisansı iptal edildi.

20:30

Barack Obama darbe girişimi son­rası ilk kez Erdoğan’ı aradı .

22:00

Jandarma Genel Komutanlığı’na vekaleten Korgeneral İbrahim Yaşar atandı. Jandarma Komutanı Galip Mendi’nin sağlık sorun­ları nedeniyle GATA’ya yattığı açıklandı.

23:45

Yapılan çağrılar üzerine vatan­daşlar meydanları doldurmaya devam ediyor.

20 TEMMUZ 2016

09:30

Gülen, ABD hükümetinden Tür­kiye’nin kendisi hakkındaki iade talebini reddetmesini istedi.

10:45

YÖK, akademisyenlerin yurt­dışında vazifelendirilmelerini durdurdu.

12:20

SGK, Fethullah Gülen’in emek­li maaşını kestiğini açıkladı. Gülen’in sosyal haklarından yararlandığı anlaşıldı.

13:15

Milli Güvenlik Kurulu, Cumhur­başkanı Erdoğan başkanlığında toplandı.

14:15

Reuters: “TSK’daki generallerin yaklaşık üçte biri tutuklu,”.

15:30

CHP, 24 Temmuz Pazar günü Taksim’de “Cumhuriyet ve De­mokrasi mitingi” düzenleyeceğini açıkladı.

16:30

Moody’s’den sonra kredi derece­lendirme kuruluşu Fitch de darbe girişiminin ülke notuna baskı yapıp yapmayacağını izlemeye aldığını bildirdi.

17:50

MGK toplantısı sona erdi. Açık­lamayı bakanlar kurulu toplan­tısından sonra Cumhurbaşkanı Erdoğan yapacak.

19:45

Standard&Poors Türkiye’nin BB+ olan kredi notunu BB’ye düşürdü. Dolar 3.0769’a yükselerek tarihi zirve yaptı.

20:50

Aralarında Balyoz davasındaki cezaları onayan Yargıtay 9. Ceza Dairesi Başkanı Ekrem Ertuğ­rul’un da bulunduğu 113 hakim, savcı ve yüksek yargı üyesi tutuklandı.

21:50

Cumhurbaşkanı Erdoğan, El Cezire’ye verdiği röportajda darbe girişimini eniştesinden öğrendiği­ni açıkladı.

23:20

Recep Tayyip Erdoğan, MGK’da alınan ve bakanlar kurulunca onaylanan kararı açıkladı. “Ülke genelinde üç ay süreyle olağanüs­tü hal ilan edilmiştir”.

21 TEMMUZ 2016

Meclis’ten AKP ve MHP’nin oy­larıyla geçen OHAL yasası Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlü­ğe girdi. Üç aylık dönemler halin­de uygulanacak olan Olağanüstü Hal ile kişi hak ve özgürlükleri kısıtlanabilecek, düzenlemeler kanun hükmünde kararnamelerle yapılabilecek ve Anayasa Mahke­mesi’ne götürülemeyecek.

26 TEMMUZ 2016

22 TEMMUZ 2016

Twitter fenomeni “fuatavni”yi ele geçirmek için yapılan operasyon­da 28 kişi gözaltına alındı. Şüp­helililere FETÖ/PYD ile bağlantılı olarak “sosyal medya üzerinden anayasal düzene karşı koymaya zemin hazırlamak”tan işlem ya­pılıyor. Kamuda işten çıkarmalar, gözaltılar, tutuklamalar devam ediyor.

23 TEMMUZ 2016

İlk OHAL kararnamesiı: Gözaltı sü­resi 30 güne çıkarıldı. Açılan karşı davalar yürütmeyi durduramaya­cak. 15’i üniversite, 1043 öğretim kurumu, öğrenci yurdu, 1299 vakıf ve dernek, 35 sağlık kurumu, 19 sendika kapatıldı. Bunların mal varlıkları hazineye devredilecek. Görevine son verilenler kamuda çalışamayacak.

24 TEMMUZ 2016

CHP’nin Taksim’de düzenledi­ği “Cumhuriyet ve Demokrasi Mitingi’ne yüz binlerce kişi katıldı. AKP’nin de desteklediği ve üst düzey yöneticileriyle katıldığı mitingde “Ne darbe, ne dikta” diyen CHP lideri, demokrasi, insan hakları ve parlamenter sistemin önemini vurguladı. HDP Eşbaşkanı Demirtaş darbeye karşı hukuki mücadelenin yanında olacağını açıkladı. Kredi derecelendirme ku­ruluşu Fitch, Türkiye’nin notunu düşürdü. Ankara Belediye Başkanı Melih Gökçek, FETÖ’nün üç harf­liler (cinler) sayesinde yayıldığını ifade etti.

25 TEMMUZ 2016

Kılıçdaroğlu ve Bahçeli, Cumhur­başkanı’nın daveti üzerine ilk kez Ak Saray’a çıktı. HDP’nin çağrılı olmadığı görüşmeden sonra CHP’den yapılan açıklamada “Normalleşmeye katkı sağlaya­cak olumlu bir görüşme” ifadesi kullanıldı. Recep Tayyip Erdo­ğan’ın Marmaris’te kaldığı otele baskın düzenleyen “suikast timi” üyesi yedi kişi yakalandı. Hakla­rında yakalama kararı çıkartılan, gazetecilerden 14’ü gözaltına alındı. AB, “İdam cezası getirilirse Türkiye’nin üyelik süreci durur” açıklamasını yaptı. Boğaziçi Köp­rüsü’nün adı 15 Temmuz Şehitler Köprüsü olaraak değiştirildi.

26 TEMMUZ 2016

Eski İstanbul Valisi Hüseyin Avni Mutlu gözaltına alındı. Hainler Mezarlığı Pendik’te açıldı. Bir televizyon kanalında olaylarda hayatını kaybeden siviller için şehit ifadesini kullanmamakta ısrar eden profesör Nurşen Mazıcı hakkında Marmara Üniversitesi yasal ve idari takibat başlatacağı­nı açıkladı.

27 TEMMUZ 2016

Genelkurmay: “Ordunun sadece %1,5’u darbeye katıldı”. İçişleri Yeni kanun hükmünde kararna­meye göre askeri liseler kapatıla­cak, Milli Savunma Bakanlığı’na bağlanacak olan harp okulların­daki öğrencilerin ilişiği kesilecek, subay ihtiyacı üniversitelerden karşılanacak, GATA sağlık bakan­lığı bünyesine alınacak. İhraç ka­rarnamesi: Toplam 1684 general, subay ve astsubay ordudan atıldı.

28 TEMMUZ 2016

Erdoğan, MİT ve Genelkurmay Başkanlığı’nın Cumhurbaşkanlığı­na bağlanmasını istedi. Gözaltına alınan gazetecilerin sayısı 21’e yükseldi. Kritik YAŞ toplantısı: Üst komuta kademesi yerini korudu. Darbenin emir-komuta zinciri içinde yapılmadığını ilk açıklayan yüksek rütbeli subay olan 1. Ordu Komutanı Ümit Dündar Genel­kurmay 2. Başkanlığına getirildi. 99 albay, general/amiralliğe terfi etti. Vatandaşlar 14 gündür meydanlarda.

29 TEMMUZ 2016

Darbe girişiminde hayatını kay­bedenlerin yakınlarına 88.600, yaralanların yakınlarına 17.719 TL tazminat ödeneceği açıklan­dı. Başbakan Yıldırım: “Hain­lerin yuvalandığı Akıncı Üssü ve darbe girişiminde kullanılan kışlalardan Hasdal, Maltepe, Mamak, Etimesgut Güvercinlik, Kara Havacılık Okulu, bunların hepsi kapatılacak”. İçişleri Bakanı Ala: “49.211 kişinin pasaportu, 330 kişinin sarı basın kartı iptal edildi”. Gaze­teci Bülent Mumay ve Zaman Gazetesi’nin eski yönetici ve yazarlarıyla birlikte gözal­tında bulunan şair ve yazar Hilmi Yavuz, serbest bırakıldı. Cumhurbaşkanı, açtığı hakaret davalarını bir kereye mahsus olmak üzere geri aldığını açık­ladı. Gözaltında bulunan 21 gazeteciden 19’u tutuklandı.

30 TEMMUZ 2016

Silahlı terör örgütü üyeliği suçla­masıyla tutuklanan Nazlı Ilıcak Bakırköy Kadın Kapalı Ceza İnfaz Kurumuna konuldu. Aralarında İstanbul’da tutuklu erlerin ve Ku­leli Askeri Lisesi öğrencilerinin de bulunduğu 758 asker serbest bı­rakıldı. Marmaris’teki otele saldırı düzenleyen ve bölgede ormanlık alanda saklanmaya devam eden suikast timinin 12 firari üyesinin etrafındaki çember daralıyor. Timin Çiğli İmamı olduğu iddia edilen “Paşa” lakaplı üyesi ast­subay kıdemli başçavuş Zekeriya Kuzu tutuklandı. CHP, 4 Ağus­tos’ta İzmir’de de bir “Demokrasi ve Cumhuriyet” mitingi düzen­leyeceğini duyurdu. Aralarında Şahin Alpay, Ali Bulaç ve Ahmet Turan Alkan’ın da bulunduğu Za­man Gazetesi’nin altı eski yazarı tutuklanan gazeteciler kervanına katıldı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, MİT ve genelkurmayın cumhur­başkanlığına, kuvvet komutan­lıklarının savunma bakanlığına bağlanacağını açıkladı.

31 TEMMUZ 2016

OHAL kapsamındaki yeni kanun hükmünde kararname Resmi Gazete’de yayımlandı. Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri komutanlıkları Milli Savunma Bakanlığına bağlan­dı. Harp Akademileri, askeri liseler ve astsubay hazırlama okulları kapatıldı. Milli Savunma Üniversi­tesi kuruldu. GATA ve diğer askeri hastaneler Sağlık Bakanlığına dev­redildi. 1.389 askeri personel daha TSK’dan ihraç edildi.