Enis Batur “Kaç mezarlığımız korunabiliyor? Ya taşların ne kadarı? Herhalde ‘ölümlü dünya’ diye geçiştiriliyor konu” diyor ve kendisine sorduğu soruları cevaplamaya devam ediyor: “Baştansavma ölmeye dair ötekimle konuşma”.

Yaz başıydı söyleşimizin ilk bölümünü gerçekleştirdiği­mizde; şimdi güze giriyoruz. Pandemi bütün amansızlı­ğıyla hüküm sürüyor yerkü­rede. Pencerenizden, içpen­cerelerinizden nelere, nere­lere baktınız?

# Kapanmanın işi üzerinde da­ha da koyulaşmasını kolaylaştır­dığı görece talihli insanlar ara­sındayım, kapandıkça açıldım iyicene; ‘içpencere’ dediniz, sa­yıları arttı bu dönemde, ufukları genişledi.

Dışarıya gelince… Herkes gibi ben de ölüm istatistiklerini bo­ğularak izliyorum. Görülme­miş bir bozgun yaşıyor insanlık. Hem de ilerleme kibirine kapıl­dığı bu çağda. Hepimizin payına düşen ağır çaresizlik. İki ‘dalga’ arası inip çıkan sayısal verilerin, sonunda bir tür kayıtsızlık do­ğurduğunu gözlemliyorum; şa­rapnel parçası çok yakına düş­medikçe görmezden geliniyor yanılmıyorsam -bunları kendi­mi daha bilinçli, sorumlu konu­ma koyarak söylediğimi sanma­yın, çoğu kişiden farkım yok, ba­şımı çeviriyorum.

Ölüm’e sırtınızı dönme ge­reksinmesi mi ağır basar ol­du, salgının yıpratıcı gerçek­liği karşısında?

# Başka cephelerine bakmayı sürdürdüm son dönemde, konu­nun. ‘Haber bültenleri’nde ge­riye itilen, handiyse görünmez­leştirilen gelişmelere yaklaşmak iğneyle kuyu kazmayı anıştırı­yor. Gölyazı Nekropol Müze­si’nin korunmaya alınması Göl Yazı yazarını nasıl ilgilendirme­sin? Tarsus’ta, baraj sularının olağandışı ölçülerde çekilmesi Roma kaya mezarlarını yeniden ortaya çıkardı. İznik’te, bir tar­lada irikıyım bir Roma mezarı buldu çiftçi. Çin’de, Han Hane­danı’nın bir üyesine ait 1.800 yıllık mezar bulundu. Silvan’da 1. Kılıçaslan’ın ve kızı Saide Ha­tun’un mezarları. Uygur bölge­sindeki Kargılık Camii’nin yanı­başındaki değerli mezarlık kay­bolma tehlikesiyle karşı karşıya.

Toprağın örttükleri 2019’da defineciler, İznik’te bir zeytinlikte Geç Roma Dönemi’ne tarihlenen bir lahit buldu.

#tarih’in Eylül 2022 sayısı tüm Türkiye’de bayide…