Dünyanın bilgi merkezi

Mahatma Gandhi, Karl Marx, Oscar Wilde, Bernard Shaw, Charles Dickens gibi pek çok yazar, düşünür ve devlet adamının eserlerine kaynak olan, fikirlerine ışık tutan Britanya Kütüphanesi arşivi 263 yaşında.

Leonardo da Vinci’nin not defteri Codex Arundel (1480-1518).

Dünya kütüphaneleri

Britanya Müzesi 1753’te “antik ve modern dün­yanın sanat ve eski ya­pıtlarını koruma” misyonuyla kurulduğunda, içinde dünya­dan nadir baskı ve el yazma­larının da bulunduğu pek çok eseri bünyesine katmıştı. Gün­den güne büyüyen arşivin bir müzede gözlerden ırak özenle korunmuş olması, bugüne ulaş­ması açısından elbette önemli. Fakat 1973’te İngiltere’nin artık ulusal bir başvuru, çalışma ve bilgi merkezi olması gerektiği­ne inanan Britanya Kütüphane Hareketi’nin gayretiyle bu arşiv müzeden ayrılarak dünyanın en kıymetli kütüphanelerinden bi­rine, Britanya Kütüphanesi’ne dönüştü.

Britanya Müzesi’ndeyken, Karl Marx’tan Virgina Woolf’a, Oscar Wilde’dan Mark Twa­in’e, Mahatma Gandhi’den Ge­orge Orwell’a, aklınıza gelebi­lecek pek çok yazar, düşünür ve devlet adamı, dev kubbenin altındaki okuma salonunda bir masaya çekilmiş ve bu eşsiz arşivden yararlanarak eserle­ri için araştırmalar yapmıştı. 1973’te müzeden ayrılmasına karar verilse de, kütüphane ar­şivi Britanya Kütüphanesi adıy­la müzede kalmaya devam etti. 1997’de kendine ait binanın in­şası tamamlandığında tüm raf­lar boşaltıldı, depolar taşındı ve dev kubbenin altındaki okuma salonu da sergi salonu olarak kullanılmaya başladı.

Britanya Kütüphanesi, sa­dece kitap sayısı olarak bakar­sanız Kongre Kütüphanesi’n­den (bkz. #tarih, sayı 23) sonra ikinci en büyük (25 milyonun üzerinde), fakat kitaplar, el yaz­maları, dergiler, gazeteler, dijital edisyonlar, sesli ve görüntülü kayıtlar, telifler, haritalar, pullar, çizimler gibi içerdiği tüm kayıtlı materyaller göz önüne alındı­ğında dünyanın en büyük (170 milyon civarı) kütüphanesi.

Meraklısına

Britanya Kütüphanesi’ni ziyaret ettiğinizde göre­bileceğiniz çok kıymetli eser­ler var. Bunlardan birkaçı:

-Bilinen ilk basılı kitap Dia­mond Sutra. Sanskritçe’de “Bilgeliğin Mükemmelliği” anlamına gelen ve Zen Bu­dizmini anlatan eser 868’de yazıldı.
-Hayvan derisi üzerine yazılmış tam hali dünyada sadece 4 adet bulunan, 1455 tarihli Gutenberg İncili.
-Leonardo da Vinci’nin 1480-1518 arasında tuttuğu ve Codex Atlanticus’tan sonra en önemli not defteri Codex Arundel.
-Magna Carta’nın 1215 tarihli iki nüshası.
-Charles Dickens, Jane Austen, Virginia Woolf, Lewis Carroll gibi önemli yazarların el yazması eserleri.
-John Lennon’ın el yazısıyla, Beatles’ın bazı şarkılarının sözleri ve nota defterleri.