Vak‘a-i Dilsûz-ı Sinob: Yürek yakan Sinop hadisesi

1853’TEKİ TRAJEDİ VE SONRASI

0
1144

Türklerin en büyük askeri yenilgilerden biri, 107 sene önce bu ay Sinop’ta yaşandı. Limana saldıran ve önceki uyarılara rağmen denize çıkmayan Osmanlı Donanması neredeyse tamamen yakıldı-yokedildi. 1.000’den fazla şehit verilen faciada ihmalin yanısıra, Rusların devrim yaratan ve düştükleri yerde patlayan top gülleri kullanmaları da etkili olmuştu.

Günümüzden 170 yıl önce, 30 Kasım 1853’te Sinop Limanı’nda trajik bir hadise yaşandı. Rus Donanması tarafından baskına uğrayan li­man ve civarında 1.000’den fazla şehit, bir o kadar da yaralı verildi. Tarihimizdeki bu felaket, tarihçi Ahmet Lütfi Paşa’nın eserinde “Vakʻa-i Dilsûz-ı Sinob” (Yürek yakan Sinop Hadisesi) olarak adlandırılacaktı.

Aslında yaşanan bu hadise Osmanlı donanması için bir ilk değildi. Maalesef o tarihe kadar Osmanlı donanması 2 defa daha benzer saldırı ve baskınlara ma­ruz kalmış, yakılıp yokedilmişti. 6 Temmuz 1770’de, Osmanlı-Rus Savaşı devam ederken Rus Donanması Akdeniz’e girmiş, Çeşme Limanı’na sığınan Os­manlı Donanması’nın üzerine ateş kayıkları salarak 30 gemiyi yakmıştı. Bu savaşta Osmanlılar, şehit ve yaralı 5 bin kayıp vermiş­ti! 1821’de başlayan Rum İsyanı devam ederken, Yunanistan’ın bağımsızlığını talep eden İngilte­re, Fransa ve Rusya, isteklerinin reddedilmesi üzerine müttefik bir donanma ile 20 Ekim 1827’de tekrar saldırıya geçmişti. Bugün­kü Yunanistan’ın güney ucunda bulunan Navarin Limanı’ndaki Osmanlı ve Mısır karma donan­masını hedef almışlar, savaş ilan etmeden baskın suretinde taarruz ederek neredeyse tüm gemileri yakmışlardı.

Bununla birlikte, Sinop’ta meydana gelen facianın önceki baskınlardan tamamen ayrı bir özelliği vardır: Burada Rus savaş gemileri, vurduğu yerde patlayan mermiler ve bunları atan toplar kullanmışlardır!

AskeriTarih-1
 “Baskın”, aslında göz göre göre gelmişti. Osmanlı gemileri saldırıya direndi ama ateş güçleri ve konumları savunmaya elverişli değildi.

Kasım sayısı tüm Türkiye’de bayide ve web sitemizde!